XIV Ogólnopolski Konkurs Literacki „Ścieżki mojego świata”


„Nikt nie może tracić z oczu tego, czego pragnie – nawet, kiedy przychodzą chwile, gdy zdaje się,że świat i inni są silniejsi. Sekret tkwi w tym, by się nie poddać. Wszystkie bitwy naszego życia czegoś nas uczą. Nawet te, które przegraliśmy.”

(Paulo Coelho)

 

Od 2003 roku każdej wiosny ZPiSdN w Laskowcu jest miejscem, w którym zbiegają się życiowe ścieżki wychowanek i wychowanków z zakładów  poprawczych i schronisk dla nieletnich w całej Polsce ujęte w różną formę literacką. Mowa oczywiście o konkursie literackim „Ścieżki mojego świata”, który na stałe wszedł do kalendarza imprez ogromnej większości placówek. Stał się okazją dla wychowanek i wychowanków do podzielenia się z innymi ciężkim bagażem doświadczeń oraz wynikającymi z tego planami na przyszłość.

Od pierwszej edycji popularnych „Ścieżek…” cele naszego przedsięwzięcia pozostają bez zmian:

-  pobudzenie wrażliwości i aktywności twórczej w dziedzinie literatury,

- propagowanie osobistej refleksji jako sposobu dokonywania właściwych wyborów życiowych.

Bez zmian pozostaje także zestaw konkursowych kategorii, z których największą popularnością cieszą się proza i teksty poetyckie. Nie zabrakło także komiksów i tekstów ilustrowanych pracami plastycznymi. W końcu było także literackie eksperymentowanie z formą dramatyczną.

Przez wszystkie lata nadesłano na konkurs 611 prac. Za tą liczbą stoją odwaga, wrażliwość i umiejętności wielkiej rzeszy wychowanek i wychowanków. Na pewno nie miałoby to miejsca bez autentycznego i pełnego empatii zaangażowania ich opiekunów – wychowawców i nauczycieli.

Przy organizacji konkursu współpracujemy z Miejską Biblioteką Publiczną w Ostrołęce oraz Stowarzyszeniem Przyjaciół Bibliotek i Książki w Ostrołęce. Przedstawicielki tych instytucji od początku tworzą skład profesjonalnego jury.

Na XIV  Ogólnopolski Konkurs Literacki „Ścieżki mojego świata” nadesłano 40 prac. Autorzy to wychowanki i wychowankowie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich z następujących miejscowości: Barczewo, Chojnice, Gacki, Głogów, Grodzisk Wlkp., Koronowo, Laskowiec, Studzieniec, Szubin, Świdnica, Trzemeszno, Witkowo. Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Laskowcu reprezentowało 11 wychowanków. Otrzymaliśmy III nagrodę w tekstach poetyckich (Adrian – uczeń klasy I ZSZ) oraz wyróżnienia w tekstach prozą (Marcin – uczeń klasy II ZSZ, Maciej – uczeń klasy III gimnazjum, Sebastian – uczeń klasy II gimnazjum).

Gratulujemy wszystkim nagrodzonym i uczestnikom zaangażowania, umiejętności oraz odwagi w dzieleniu się osobistymi przeżyciami. Niech „Ścieżki …” pomogą w wyborze właściwej drogi życiowej.

Poniżej zamieszczamy regulamin, protokół i teksty najlepszych prac. Życzymy miłej lektury.

 

Informację przygotował koordynator konkursu i nauczyciel języka polskiego w ZPiSdN       w Laskowcu: Jan Spaulenok

XIV 

 

OGÓLNOPOLSKI

 

KONKURS  LITERACKI

 

„ ŚCIEŻKI MOJEGO ŚWIATA” 

 

„Nikt nie może tracić z oczu tego, czego pragnie – nawet, kiedy przychodzą chwile, gdy zdaje się, że świat i inni są silniejsi. Sekret tkwi w tym, by się nie poddać. Wszystkie bitwy naszego życia czegoś nas uczą. Nawet te, które przegraliśmy.”

(Paulo Coelho)

 

       Nie poddawajcie się w swej wędrówce przez życie. Właściwie wytyczajcie  życiowe ścieżki dzieląc się swoimi wspomnieniami i marzeniami w:

 

 

OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE

LITERACKIM

„ŚCIEŻKI MOJEGO ŚWIATA”

 

Zapraszamy wychowanki oraz wychowanków zakładów poprawczych i schronisk

dla nieletnich do udziału w konkursie

 

Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich

w Laskowcu

 

WSPÓŁORGANIZATORZY:

Stowarzyszenie Przyjaciół Bibliotek i Książki

oraz

Miejska Biblioteka Publiczna im. W. Gomulickiego w Ostrołęce

 

 

Cele konkursu

 

  1. Pobudzenie wrażliwości i aktywności twórczej w dziedzinie literatury
  2. Propagowanie osobistej refleksji jako sposobu dokonywania właściwych wyborów życiowych.

Zasady uczestnictwa

 

  1. Konkurs odbywa się w pięciu kategoriach:
  • Teksty poetyckie /minimum 3 utwory/
  • Teksty prozą
  • Teksty dramatyczne /monologi, sceny dialogowe/
  • Teksty literackie ilustrowane pracami plastycznymi
  • Komiks
  1. Uczestnicy nadsyłają krótkie utwory literackie (wiersz, opowiadanie, nowela, szkic literacki, fragment pamiętnika, dziennik,  monologi, sceny dialogowe, …) oraz krótkie komiksy.
  2. Nie mogą to być prace już publikowane lub nagradzane.
  3. Prace konkursowe powinny być napisane na komputerze z dołączoną wersją elektroniczną (płyta CD).
  4. Organizatorzy nie ograniczają tematyki utworów.
  5. Do prac należy dołączyć podstawowe informacje o autorze

(imię i nazwisko, wiek, klasa) oraz opiekunie.

  1. Utwory konkursowe należy nadsyłać w jednym egzemplarzu oraz koniecznie w wersji elektronicznej (płyta CD) na adres:

      ZPiSdN w Laskowcu,  ul. Mazurska 28,  07-401 Ostrołęka 3.

  1. Termin nadsyłania prac konkursowych upływa 15 kwietnia 2016r. (decyduje data stempla pocztowego).
  2. Nadsyłane utwory ocenia Jury powołane przez organizatorów.
  3. Ogłoszenie wyników i przesłanie nagród do 20.05.2016r.
  4. Organizatorzy nie zwracają nadesłanych prac.
  5. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo publikacji tekstów.
  6. W sprawach spornych, wynikających z interpretacji regulaminu ostateczną decyzję podejmują organizatorzy w porozumieniu z Jury.
  7. Koordynatorem konkursu jest Jan Spaulenok

Tel. (29) 760 75 23

 

Serdecznie zapraszamy do udziału w konkursie

 

 

***

 

PROTOKÓŁ

 

 posiedzenia Komisji oceniającej prace nadesłane na XIV  Ogólnopolski Konkurs Literacki pn. „Ścieżki mojego świata” z dnia 16 maja 2016r.

 

             Komisja w składzie:

 

  1. Przewodnicząca –  Teresa Rybaczyk – prezes honorowy Stowarzyszenia Przyjaciół Bibliotek i Książki w Ostrołęce
  2. Sabina Malinowska – z-ca dyrektora Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ostrołęce
  3. Bogusława Grzyb – członek Komisji Literackiej przy SPBiK w Ostrołęce

 

stwierdza, że na konkurs wpłynęło 40 prac, w tym 29 w kategorii – teksty prozą, 10 w kategorii – teksty poetyckie, 1 w kategorii – teksty ilustrowane pracami plastycznymi. Udział wzięli przedstawiciele następujących Zakładów Poprawczych, Schronisk dla Nieletnich i Młodzieżowych Ośrodków Adaptacji Społecznej:

 

  1. Barczewo
  2. Chojnice
  3. Gacki
  4. Głogów
  5. Grodzisk Wlkp.
  6. Koronowo
  7. Laskowiec
  8. Studzieniec
  9. Szubin
  10. Świdnica
  11. Trzemeszno
  12. Witkowo

Komisja po zapoznaniu się z wszystkimi pracami i ich szczegółowej analizie postanowiła przyznać następujące miejsca i wyróżnienia:

 

KATEGORIA – TEKSTY PROZĄ

 

I miejsce            Justyna  – „Jedna scena z mojego życia” ZPiSdN w  Koronowie

 

         II miejsce           – Sylwester – „Mimo wszystko-Baster” ZPiSdN w Głogowie

 

         III miejsce         – Davide – „Walizka” SdN w Gackach

                   Kacper  – „Gdybym miał cofnąć czas…”SdN w Gackach

 

         IV miejsce         – Grzegorz – „Dwie twarze” SdN w Chojnicach

 

WYRÓŻNIENIA

 

  • Mikołaj  – „Początek”SdN w Chojnicach
  • Baltazar – „Dlaczego właśnie mnie…” ZP w Studzieńcu
  • Maciej  –  „Mój pamiętnik” SdN w Chojnicach
  • Marcin  – „Marcin i jego ścieżki” ZPiSdN w Laskowcu
  • Dawid  – „List do każdego” SdN w Chojnicach
  • Daniel   – „Baśń o sobie samym …” ZP w Barczewie
  • Sebastian – „Zniszczony przez życie” ZPiSdN w Laskowcu
  • Maciej   – „Ludzie, wartości, drogowskazy” ZPiSdN w Laskowcu

 

 

KATEGORIA – TEKSTY POETYCKIE

 

        I miejsce        –  Bartosz – „Będę, …” ZP w Grodzisku Wlkp.

 

         II miejsce     – Paweł  – „Zapomniany,…” ZP w Szubinie

                                               Konrad  – „Spuścizna,…” ZP w Studzieńcu

 

         III miejsce   – Damian  – „Nieszczęśliwy los, …” ZPiSdN w Świdnicy

              Adrian – „Upadek, …” ZPiSdN w Laskowcu

 

 

WYRÓŻNIENIA

 

  • Hubert – „Moja kadencja,…” ZP w Witkowie
  • Adam – „Swój cel, …” SdN w Gackach

 

 

KATEGORIA – TEKSTY ILUSTROWANE PRACAMI PLASTYCZNYMI

 

   Wyróżnienie – Kamil – „Znowu zaczynam od nowa” ZPiSdN w Świdnicy

 

 

Dziękujemy wszystkim uczestnikom konkursu za interesujące w formie i dojrzałe w treści prace. Gratulujemy nagrodzonym i wyróżnionym. Szczególne słowa uznania kierujemy do nauczycieli i wychowawców opiekujących się uczestnikami. Organizatorom konkursu życzymy dalszych sukcesów w propagowaniu różnych form literackich jako sposobu mówienia o sobie i otaczającym nas świecie.

 

Podpisy Komisji:

 

***

 

I miejsce – teksty prozą

 

Justyna – uczennica klasy II ZSZ

ZPiSdN w Koronowie

 

Jedna scena z mojego życia

 

Życie jest jak scena w teatrze. Co rusz trzeba wcielać się w różne role. Siadając przy stole, z kartką i długopisem w ręku, długo myślałam nad tematem pracy. Przez głowę przemknęło mi niesamowicie wiele obrazów, zdarzeń i myśl. Pozytywnych i trochę mniej… Każde z nich jest na swój sposób wyjątkowe i posiada swojego rodzaju magię, która wzbudza nieopisane emocje. Postanowiłam opisać to co poniżej, ponieważ dopiero teraz w momencie, kiedy mam czas na refleksję, dotyczącą mojego 18-letniego życia, doceniam to, co okazało się najpiękniejszym jego okresem. Każde doświadczenie kształtowało mój charakter, jednak właśnie dzieciństwo miało największy wpływ na to, kim teraz jestem.

W życiu każdego z nas, od dnia, w którym się rodzimy, dzieje się szereg zdarzeń, mających wpływ na to, jakimi ludźmi będziemy. Niestety te zdarzenia dzielą się na pozytywne i negatywne. Z wiekiem uczymy się radzić sobie z nimi. Przyszedł moment w moim życiu, kiedy i ja powinnam była poradzić sobie z pewnymi przeciwnościami. Niestety, stało się inaczej i dziś ponoszę konsekwencje. Staram się jednak nie koncentrować się na tych przykrych zdarzeniach. Skupiam się na tym, co zostawiłam, wkraczając w świat, który zniszczył mi życie oraz na tym, co na mnie jeszcze czeka. Bowiem są takie słowa, przedmioty, piosenki, chwile, miejsca oraz ludzie, o których nie da się zapomnieć, a wspomnienie z nimi związane, bez względu na sytuację, w jakiej się znajdujemy, wywołują na twarzy uśmiech. Z Pani bądź Pana perspektywy może wydawać się to sprawą oczywistą, zwyczajną, normalną. Jednak z mojego punktu widzenia stało się to wyjątkowe, a ponadto na dzień dzisiejszy jest to fundament, na którym będę budowała swoje życie na nowo. Patrząc teraz na to wszystko, co się w moim życiu zdarzyło, jak przebiegał, mam wrażenie, że to nie moje życie, że wspominam jakieś urywki z dawniej obejrzanego filmu. 18 lat, a jednak tak krótki moment, ujęcie, jak gdyby zatrzymana przez aparat chwila, jednostka czasu uwieczniona na fotografii. Chwila, a zarazem całe lata – moje dzieciństwo. Wychowałam się w rodzinie pełnej, a zarazem podzielonej. Teoretycznie normalnej, praktycznie chorej. Pracujący rodzice, bez nałogów, ktoś mógłby zapytać „Czego Ci więcej, dziewczyno, potrzeba?” Pozory… świetnie stwarzane. W niektórych rodzinach brakuje pieniędzy, jedzenia. Mnie zabrakło czegoś innego – ciepła, miłości, wsparcia, rozmowy. Do dziś wielu rzeczy pojąć nie mogę. Jest mnóstwo kwestii, których nie potrafię racjonalnie sobie wyjaśnić. Ten rozdział w moim życiu jest jednym z tych, do których wracam rzadko i nie czytam ich na głos. Zdecydowanie wolę wspominać te przyjemne chwile. Są to chwile spędzone z moim tatą. Jedno z niewielu pozytywnych wspomnień mojego dzieciństwa. Ciepłe, letnie dni, chłodny wietrzyk, babie lato, zapach pieczonego mięsa z grilla, dobiegający z ogródka z tatą. Mój tata i ja. Przejażdżki rowerowe, rolki, woda, jeziora, rzeki, lasy, parki, lody, gofry, oranżada. Mój pies i długie spacery z nim, a co za tym idzie, niekończące się rozmowy z tatą. Miłość, przyjaźń, więź – trwająca do dzisiaj. Piękne wspomnienie, które pozostanie w moim sercu na zawsze. Osoba, która to czyta widzi tylko słowa, ja widzę pod tymi słowami mnóstwo dni, godzin, minut, chwil, miejsc, wspomnień, aktywujących się bezwarunkowo w momencie, kiedy słyszę brzmienie niektórych zdań. Najpiękniejszy jest fakt, że jest to coś, co zawsze będzie moje. Straciłam wolność, przyjaciół, wiele rzeczy materialnych, a tego, co jest w moim sercu nie zabierze mi nikt. Dlatego właśnie ma to tak wielkie znacznie, jest tak wyjątkowe. Świadomość, że pomimo tego, że jestem już dorosła, to wszystko na mnie czeka. To jest pewnego rodzaju chemia, która napędza organizm. Daje motywację do działania, do walki. Poczucie, że jest ktoś, dla kogo warto, do kogo zawsze będę wracać, na kogo mogę liczyć. Tato – jedyna osoba z rodziny i spoza niej, która okazała się szczera i prawdziwa. Ponadto wszystko, co opisałam działa w dwie strony. Tak, jak on dla mnie – tak ja dla niego. Gdyby nie to, co się w moim życiu wydarzyło, być może bym się nigdy o tym nie przekonała.

Rola dziecka – jest jedną z niewielu ról w życiu, w które nie trzeba się wcielać – dzieckiem się po prostu jest. Spontanicznie, naturalnie, bez stresu, zmartwień i problemów. To kolejne cechy nadające temu okresowi piękno. Podobno nie ma wolności absolutnej, istnieje tylko wolność wyboru. Potem ogranicza nas odpowiedzialność za własne czyny. Mimo, iż moje dzieciństwo nie było moim wyborem, to odpowiedzialność, jaką ponoszę za tamte dni to uśmiech pojawiający się na twarzy na myśl o nich. Żyję świadomością, że nic nie jest za daleko, gdy tego naprawdę pragnę. Wspomnienia sprawiają, że nawet najodleglejsze miejsca stają się bliskie, na wyciągnięcie dłoni. Myśl o tym sprawia, że brakuje mi tchu. Dziś czekam na dzień, w którym do nich wrócę.

***

II miejsce – teksty prozą

Sylwester – uczeń klasy III gimnazjum

ZPiSdN w Głogowie

 

,,Mimo wszystko – Baster”

 

Pod prąd

Zapadał zmrok. Blade słońce oświetlało słabym, nikłym blaskiem kładło się smugą na podłodze, nie najlepiej umytą i trochę wyszczerbioną. Była to znajoma świetlica grupy zakładu poprawczego.

- Może weźmie się  wreszcie do roboty – pomyślał Damian patrząc obojętnie na  Sylwestra gapiącego się bezczynnie przez okno.

- Na co on czeka, przecież i tak nikt do niego nie przyjdzie ani nie przyjedzie. Mógłby chociaż wyprać swoje  skarpetki a przy okazji i moje.

- Ciekawe, co też się dzieje w domu. Jest dość ciepło, a ja tu siedzę i mnie trafia – rozmyślał  Sylwek.

- Co ten Damian się tak gapi? Znowu chce papierosa? Przecież mu mówiłem, że nie palę od 2 miesięcy, ale on nie chce w to uwierzyć. Ma mnie za frajera, ale mnie się nie chce nawet z nim kłócić, chociaż powinienem mu pokazać, kto tu rządzi– zastanowił się Sylwester wyraźnie  zadowolony z siebie.

- Wiesz co? Od dziecka, jak pamiętam, byłem grzecznym chłopcem – wyrwało mu się ni w pięć ni w dziewięć.

- Jak mi się wydaje – ciągnął bezmyślnie Damian – zacząłeś pyskować do rodziców, gdzieś około 4 klasy, kłócić się z nauczycielami, ściągać zadania lub ich w ogóle nie odrabiać.

-  To taki standardowy scenariusz, prosta droga prowadząca do zakładu poprawczego, a może i dalej, do zakładu karnego – mówił dalej nie patrząc na Sylwka.

 

Damian miał rację. Tak mówili wszyscy, którzy byli w jego grupie. Na pewno tak było też na innych. Ale te ścieżki wplatające się niby warkocz w głowę ślicznej i uroczej Kasieńki prowadziły nieuchronnie do dróżki, następnie do drogi takiej, jakich wiele  przeplata się  przez lasy i wioski.  Ta natomiast  dołączała się niczym wody bystrego potoku do Wisły, do  jednej z głównych arterii komunikacyjnych np. A-4. Jadą, pędzą taką autostradą samochody i wszystkie zdążają w jednym kierunku, nikt nie może jechać pod prąd, bo to spowodowałoby wypadek i byłoby poważnym wykroczeniem, skutkującym zabraniem prawa jazdy. A przecież nikt nie chce wejść w kolizję z prawem. Po co pakować się w kłopoty i wydatki na mandaty oraz narażać na wstyd i uśmiechy innych?

W takiej sytuacji każdy chce się wybielić, że to niby nie on, że to tylko zrządzenie losu. Czyli oczywista pomyłka.

Ale niestety, wyszło  na to, że to była to główna droga pod prąd, najeżona wieloma kolizjami, kłamstwem, oszukiwaniem wszystkich po drodze. W dodatku prowadząca przez ścieżki poplątane, pozawijane, z których nie było wyjścia, w których ktoś pogubił się w ciemnym lesie.

Słońce tymczasem przesunęło się w kierunku drzwi, jakby chciało sobie pójść na korytarz, następnie schodami na parter i przez nikogo niezauważone wyjść na podwórko, następnie poza teren zakładu.

Sylwek i Damian nie zwrócili na to uwagi zajęci własnymi sprawami. Na pewno chętnie skorzystaliby z promieni słonecznych, aby unieść się z nimi wysoko, przefrunąć zasieki na ogrodzeniu i znaleźć się tam, gdzie dotychczas od kilku miesięcy sięgają tylko ich marzenia.

 

Sylwek poczuł ochotę do zwierzeń. Był przekonany, że Damian będzie doskonałym, niekłopotliwym, wiernym słuchaczem.

-Tak naprawdę, zaczęło się, gdy byłem w szóstej klasie –zabrzmiało echem w pustej świetlicy.

-Kolega namówił mnie, abyśmy skrócili sobie lekcje –ciągnął Sylwek.

-Ale oczywiście się nie zgodziłeś – wyraził przekornie Damian.

- Byłbym z siebie dumny, ale tak się nie stało.  Udało mi się natomiast namówić innego kolegę.  Zawsze w szkole następnego dnia chwaliliśmy się tym, co robiliśmy – budził zaciekawienie Sylwek.

Damian nie wykazywał większej ochoty do słuchania jedynego świadka swojego losu. Miał najzwyczajniej dość, wykazywał nawet lekkie znudzenie.

 

W szkole można nauczyć się wszystkiego.

 

Oczywiście, jak się chce. Wszystkiemu winna jest szkoła. Tylko nie ja – konstatował chłopiec.

- Ledwo zdałem  szóstą klasę i poszedłem do gimnazjum  zacząłem chodzić na przerwach z rówieśnikami na papierosa. Mimo, że wtedy nie paliłem, koledzy nauczyli mnie,  jak się zaciągać – ciągnął dalej Sylwek.

Damian go nie słuchał, poszedł sobie, za promieniami słońca, które dawno gdzieś przed nim już uciekły.

 

Nastawał powoli szary dzień, przemieniał się w półmrok. Dopiero,  jak ktoś zapalił światło, z mroku wydobyły się żółte, sześcioosobowe  stoliki oraz nieco jaśniejsze szafki, na których nieścierany kurz zostawił dość grubą warstwę, spod której przezierały liczne rysy i odrapania. Nastrój robił się nieprzyjemny.

 

- Co tak siedzisz sam, chodź do nas – to zmienił się dyżur i nowy wychowawca sprawdzał stan grupy. To on zapalił światło.

- Nie rozmyślaj, weź sobie książkę, na pewno masz coś zadane, znowu będzie wpis w zeszycie łącznikowym, że nie wywiązujesz się z obowiązków ucznia.

- Dlaczego nie było zbiórki przy przekazaniu grupy? – zdziwił się Sylwek.

Nie otrzymał odpowiedzi na swoje pytanie, ponieważ jego uwagę zaprzątała myśl, którą pragnął odtworzyć. Tak w szkole, podobnie, jak i tutaj na początku  myślał, skąd zdobyć pieniądze na papierosy.

- Pogadałem sobie  z twoją mamą – odezwał się nagle powracający wychowawca. Mówiła, że brałeś od niej parę złotych na bułkę, ale była pewna, że kupowałeś papierosy na sztuki.

 

Kontrola rodzicielska

- Gdy mama dowiedziała się, że ze szkołą coś nie tak, że opuszczasz lekcje i grozi ci nieklasyfikowanie, zaczęła sprawdzać ci zeszyty. Potem dowiedziała się od pani, że owszem, przynosisz zeszyty zapisane, ale sam sobie wymyślasz tematy. To było oszustwo. Mama zaczęła wstawać specjalnie rano, żeby odprowadzić cię do szkoły – wychowawca powtarzał przebieg rozmowy z mamą. Jego ton głosu nie wskazywał na nic dobrego.

- Ale ja zaraz, gdy mama odeszła uciekałem ze szkoły od strony boiska, żeby mama mnie nie widziała – nie wytrzymał Sylwek. Po jakimś czasie pani pedagog podjęła zamiar powiadomienia mamy o dalszych moich próbach wagarowania – oznajmił. Wtedy przestałem przychodzić do szkoły w ogóle.

Noce spędzałem u kolegów, w dzień wałęsałem się po mieście. Gdy znalazła mnie mama, po paru dniach znów się zrywałem i nie było mnie tydzień, czasami nawet miesiąc – zasmucił się chłopiec.

 

 

Na całego

-Nie miałeś rozumu, nie żal ci było mamy? Spytał od niechcenia wychowawca i wyszedł na korytarz posłyszawszy dzwonek telefonu z dyżurki.

- Zawsze chciałem się odwdzięczyć kolegom, lecz nigdy nie miałem pieniędzy – pomyślał Sylwek, zadowolony, że wychowawca zostawił go samego i poszedł sobie. Widocznie uznał, że samotność dobrze zrobi jego podopiecznemu i że czasami trzeba wrócić do przeszłości, żeby wyciągnąć pozytywne wnioski.

 

Wróciły wspomnienia. Jak wyciągał chętnych i niechętnych  kolegów na wagary. Jak zaczęły się drobne przestępstwa, kradzieże – początkowo tylko na jedzenie, słodycze.

I tak do pierwszego wezwania do ośrodka w Brzegu Dolnym.

 

- I co, chcesz jeszcze tak sam siedzieć? – głos wychowawcy wyrwał go z rozmyślań.

- Przeczytałem w opinii, że z ośrodka w Brzegu dałeś nura – przypomniał wychowawca.

- Tak, istotnie tak było, ale nie od razu – powiedział Sylwek. Wsiadłem z mamą do busa, pojechaliśmy do Ścinawy, a dalej pociągiem. Tam dostałem miejsce na IV grupie i dowiedziałem się, że na tej samej grupie jest znajomy chłopak.

-Znów  oczywiście  coś uknuliście?- Wychowawca wyraźnie oczekiwał odpowiedzi i zainteresowania ze strony wychowanka.

Odzewu nie było.

 

Zrobiło się za oknem zupełnie ciemno, nawet w świetlicy jakby zimniej.

 

- Zaraz przyjdę, to porozmawiamy, muszę sprawdzić, czy wszystko w porządku, czy ktoś mnie nie potrzebuje. Wyciągaj zeszyty, pisz zadanie – przerwał  wychowawca.

W tej chwili zadźwięczał dzwonek wzywający na zbiórkę na kolację.

 

Wszystko tutaj  toczyło się swoim trybem, jak zawsze.

 

Tymczasem Sylwek nie widział swoich kolegów na zbiórce, na kolacji, z którymi przebywał od półtora roku w Głogowie. Wszystkimi myślami był w grupie w ośrodku w Brzegu. Myślał, jak tam było ciężko wytrzymać bez palenia, jak układał sobie plan ucieczki.

 Polegał on na tym, że przez miesiąc z kolegą zachowywali się wzorowo, a następnie, po upływie czasu przystąpili do działania. Mianowicie, poprosili wychowawcę internatu, o pozwolenie na pomoc pani sprzątającej w uporządkowaniu terenu  dookoła budynku. Wychowawca, ku zaskoczeniu chłopców zgodził się szybko, jednakże po zapewnieniu, że nic nie będzie zbrojone. Sylwester nie mógł uwierzyć w swoje szczęcie. Był nawet zaskoczony.

Po niedługim czasie pracy na terenie obiektu  ktoś zadzwonił i opiekunka musiała otworzyć  drzwi.

- Kazała nam wracać – mówił sam do siebie w myślach Sylwek.

- Jeszcze posprzątamy, o, tam widać śmieci, zajmiemy się tym – jak echo docierały zapamiętane słowa i sytuacje.

Opiekunka  poszła, nie odwracając się za siebie.

- Szybko, tędy -  nerwowo zawołał   towarzysz.

 Rzucili worki na śmieci i pobiegli przed siebie.

Do Wołowa doszli na piechotę, do Lubina dojechali autostopem. Jakoś żaden kierowca o nic nie zapytał, nie nabrał żadnych podejrzeń.

 

Schodzimy na dół, na stołówkę – głos wychowawcy ponownie ostudził marzenia chłopca.

- Dlaczego tak mało chleba? – marudził kolega przy stoliku.

- W domu zawsze dostawałem świeże pieczywo, to nie wygląda najlepiej.

- Jedz, co jest, nie jest źle, zawsze mogłoby być gorzej – powiedział Adrian, któremu najwidoczniej  – sądząc z jego mikrej postury – nie przelewało się w domu a  jedzenie w zakładowej stołówce przyprawiało go o zachwyt, którego przecież publicznie nie mógł okazywać.

Sylwek coś tam odpowiedział, ale myślami był daleko, daleko, poza murami zakładu.

Nie liczyło się nic, ani nikt nie mógł mu przeszkodzić w rozmyślaniach.

W gruncie rzeczy czuł się jak nigdy, bardzo samotny.

 

Tymczasem kolacja dobiegła końca, wszyscy wrócili na grupę,  a za nimi pognało  wielkie, zakładowe psisko – Baster.

 

Baster

 

- O, jesteś tutaj, nie zapomniałem o tobie! Chodź, podrapię cię za uszkiem.

Wielki, milutki łepek wiernego psiny wcisnął się w jego dłoń domagając się codziennych pieszczot.

Ale dzisiaj wyraźnie oczekiwał czegoś innego, węszył za czymś innym.

- Może jesteś głodny? Przekąsiłbyś coś? – zapytał pieszczotliwie.

Mądre oczy Bastera wyrażały jednak coś więcej, chociaż i on nic nie miałby przeciw smacznemu kąskowi.

 - Może spacer?

Baster szczeknął radośnie, ale znacząco, lecz nie przemawiało to raczej  za ochotą na spacer.

-No, już dobrze. Wszystko ci opowiem. Nikomu nie powiedziałbym, ale ty mnie nie zdradzisz, wiem o tym.

- Chodźmy do sypialni.

Pies natychmiast zrozumiał. Pognał przodem, wprost do sypialni Sylwestra, wskoczył bezbłędnie na jego łóżko i patrzył wyczekująco i zachęcająco.

-No, cóż, siedź sobie, jak ci wygodnie. Pogadamy. Tylko posuń się trochę, nie musisz przecież  zajmować całego mojego łóżka, chociaż tobie przecież niczego nie żałuję.

- Kiedy już ulokowali się wygodnie Sylwek znów się zamyślił. Patrzył na wielkiego berneńskiego psa pasterskiego leżącego na jego łóżku, gotowego do wysłuchania jego zwierzeń.

Tymczasem pies nie ponaglał Sylwka ani do zajęcia się nim, ani do zabawy. Miał taki inteligentny wyraz oczu i patrzył przed siebie. Myślał intensywnie. Oddychał szybko wystawiwszy różowy jęzor.

- Gdyby umiał mówić – pomyślał Sylwester – może udzieliłby mi wielu rad i wskazówek. To niezwykły pies. Jest w naszym zakładzie do resocjalizacji. Ale jak on ma to robić?

 

- Gdybym umiał mówić – popatrzył Baster – powiedziałbym Sylwkowi, żeby się nie martwił i zabrał się do roboty, zamiast siedzieć i rozmyślać.

 

- A  ty tutaj? Zejdź szybko z łóżka! – głos wychowawcy nagle skarcił psinę, do tego stopnia, aż ten poczuł  się zawstydzony. Ale nie na długo. Baster nie należał do szybko obrażających się. Odebrał staranne wykształcenie, naturę miał niezwykle pogodną i szybko uczył się od ludzi różnych zachowań. Pamiętał, że Sylwek zawsze stara się przeczekać oburzenie wychowawcy, potem brać go na litość wymyślając różne powody. Popatrzył więc  wyczekująco na Sylwka, jakby mu mówił: weź mnie w obronę, jeszcze zobaczysz, na co mnie stać, odwdzięczę ci się.

Baster nie czekając na reakcję Sylwestra spokojnie odwrócił więc się tyłem do wychowawcy, wyciągnął potężną łapę przed siebie i oparł na niej łebek, jakby  uważając sprawę na zakończoną.

- Wawco, proszę, my sobie chwilę pogadamy, pobawimy się trochę. Taki jestem samotny. Możemy obaj zostać w sypialni?

Wychowawca popatrzył i po chwili skinął aprobująco głową. Niech będzie. Ale za to, późnym wieczorem weźmiesz  go do łazienki i wykąpiesz. Widziałem, jak się dzisiaj tarzał na trawniku. Pewno go skóra swędzi, dawno nie był myty, bo było zimno. Dzisiaj jest ciepło, wytrzesz go dobrze trzema ręcznikami i niech zostanie z tobą. Do rana będzie suchutki. Jest zdrowy, nic mu nie będzie. Ale jednak trzeba będzie rano sprawdzić, żeby się nie zaziębił – powiedział stanowczym głosem.

- Baster wystawił znów jęzor, westchnął głośno z ulgą, że mu się  upiekło i jeszcze wygodniej rozłożył się na posłaniu Sylwka.

- Słyszałeś, co powiedział wychowawca? – przemówił do psa chłopiec po odejściu nauczyciela.

- Musimy się dostosować.

Baster mruknął potwierdzająco, dając do zrozumienia, że wszystko zrozumiał i nawet godzi się na ową kąpiel, zresztą niezbyt dokładnie określoną. Nie zapomniał nawet pomyśleć, co by to była za ulga, gdyby nagle zabrakło wody.

- Mamy sobie dużo do opowiadania – mrugnął więc Baster filuternie okiem  nie zapominając wszakże o owym odwdzięczeniu się.

- Niech ci będzie po twojemu – zgodził się Sylwester.

 

- Po co ci było uciekać z ośrodka, zachodzić na mecz jakiegoś tam Zagłębia -  Lubin ze Śląskiem – Wrocław, a po tym opić się alkoholem – pomyślał Baster, który nijak nie mógł zrozumieć ludzi spożywających dziwną wodę z takim niesmacznym dodatkiem, powodującym zataczanie się, agresję, złe samopoczucie i inne niewytłumaczalne reakcje.

- Mogliby pić wodę z miski, tak, jak ja – pomyślał – wtedy nic by im nie zaszkodziło. Tylko jak Sylwkowi i innym ludziom to przekazać?

- Wiesz, Basti, siostra wyrzuciła mnie i szwagra z domu za nadużycie ognistej wody, jak mówią o niej  Indianie.

Zabrali mnie do innego ośrodka. Tam nie miałem nikogo. Zapoznana koleżanka namówiła mnie, abym pojechał do niej do domu. Już byliśmy na przystanku, kiedy zgarnęła nas policja. I znowu wszystko na nic – opowiadał Sylwek.

- Jakiś ty dziwny, nie trzeba było uciekać,   było siedzieć w cieple. Miałeś jedzenie, opiekę i wszystko. Posiedziałbyś, nauczyłbyś się pożytecznych rzeczy – mówiły bystre oczu Bastera.

- Tak ci się wydaje, Basti, wtedy myślałem inaczej. Masz rację, ale teraz jest za późno. Jestem tutaj.

- Jak będziesz tak dalej myślał, nie zmądrzejesz i nigdy stad nie wyjdziesz, albo z całą pewnością pójdziesz pod prąd drogą, która prowadzi do katastrofy jak na zerwanym moście. Tam widnieje znak zakazu, a ty wbrew przepisom podążasz nie tu, gdzie powinieneś. Coraz dobitnie moralizował Baster.

- Co ty tam możesz wiedzieć – oburzył się Sylwek – jesteś psem, nie rozumiesz ludzi.

- Aż za bardzo i dziwię się ich zachowaniom, zwłaszcza, jak patrzę na ciebie – ciągnął Baster.

-  Coraz bardziej mnie przekonujesz do swoich racji, wychowawca kazał mi podpisać oświadczenie, że już nigdy nie będę uciekać – powiedział Sylwek. Ale się znów zdarzyło. Aż się wstydzę mówić, znowu zrobisz mi wyrzuty.

- Wyrzuć to wszystko z siebie – przekazywał Baster – może ci to przejdzie i zaczniesz nowe życie. Ja wiem coś o tym, byłem specjalnie szkolony. Myślę, że mogę ci pomóc. Ale musisz mi wszystko powiedzieć. Jeżeli coś zatrzymasz, wszystko będzie na nic. Będziesz gnębiony przez podświadomość i nigdy się nie uwolnisz od koszmaru przeżyć.

- Nie wymądrzaj się. Dlaczego tobie, psu mam wszystko powiedzieć i to mi ma pomóc, skoro ludzie mi nie pomogli. Nie wiem, co ty będziesz mógł mi obiecać.

- Nie martw się , zaufaj mi – z przejęciem wyrażał Baster. Zastanów się, a ja tymczasem idę się napić wody, takie zwykłej, z miski. Może masz ochotę na taką? Na pewno i tobie nie zaszkodzi, a może i pomoże.

Baster wygramolił się z lóżka, otrząsnął, obejrzał za siebie, machnął ogonem i powoli przekładając łapami pomaszerował na korytarz, gdzie znajdowała się miska napełniona czystą wodą. Za chwilę słychać było głośne chlipanie, mlaskanie i Sylwek zaczął się zastanawiać, że woda jest chyba lepsza od wódki, ponieważ gasi pragnienie i po jej spożyciu czujemy się wypoczęci.

Jakby na potwierdzenie tych myśli do sypialni wkroczył Baster, rzeźwiutki,  wypoczęty, oblizując się od ucha do ucha.

-Ale mu smakuje – może i ja bym poszedł w jego ślady?

Sylwester poszedł do łazienki, napił się wody z kranu.

Nie ma to jak czysta woda. Niech żyje Baster! Ale mnie przekonał! Toż to prawdziwe cudo! Może to jakaś istota pozaziemska wcielona w postać Bastera? – zawołał Sylwek. Myślę, że dobrze byłoby mu  zaufać i dać się poprowadzić przez wszystkie kręte ścieżki mojego życia. Diabeł jakiś wcielony, czy co?

 

- Na dziś to tyle, idę spać – wyraził machnięciem ogonem Baster. I po chwili już  chrapał potężnie, jak na dużego psa przystało. Aż echo niosło wydawane dźwięki.

A Sylwek myślał i myślał i chociaż nie był w pełni przekonany, doszedł do wniosku, że powoli wkracza na właściwą ścieżkę swojego życia. Trochę  czuł się zażenowany, że to nie on sam poradził sobie z sobą. Ale każda droga jest dobra, która prowadzi do dobrego celu – uznał.

- Dlaczego ja sam o tym nie pomyślałem? Niesamowite! Czy ten pies jest mądrzejszy ode mnie? Widocznie tak, ale przecież wszystkie drogi prowadzą do Rzymu, każdy sposób jest dobry, który prowadzi do celu – zachodził w głowę. A celem moim jest przecież WOLNOŚĆ i UCZCIWE ŻYCIE. Niech tam, dobrze jest. Niech żyje Baster!

Popatrzył z troską na śpiącego Bastera, pogładził delikatnie jedwabiste kudły.

- Nie będę go budził. Kąpiel może zaczekać. Powiem wychowawcy, że była przerwa w dostawie wody.

Ja też idę już spać. Jutro nauki część druga. Jest nadzieja.

Dziękuję ci Baster. Dziękuję, że pomogłeś mi uwierzyć w siebie. Moja kochana psina!

 I po raz trzeci dziękuję – Niech żyje Baster!

 

Ps.

 

Baster jest naszym ulubieńcem. To piesek, a właściwie psisko  będące na utrzymaniu zakładu od niespełna  2 lat. Ma on za zadanie rozładowywać napięcie, uczyć szacunku i miłości do zwierząt oraz  przyrody. Bardzo go wszyscy lubimy, wręcz staramy się o jego względy. Nawet go rozpieszczamy. On odwzajemnia nam się bezinteresowną miłością. Wszystkich szanuje, niektórych lubi, a za niektórymi wprost przepada. Domyślamy się, że to pewnie za smakowite kąski przemycane po kryjomu, mimo zakazu dyrektora.

Dzięki niemu inaczej patrzymy na życie wokół nas. Dostrzegamy, że świat zwierząt jest dobrze zorganizowany, powiedziałbym – nawet lepiej, niż świat ludzi. Współuczestnicząc w  życiu naszego Bastera stajemy się  -i  to widać –na pewno lepsi.

 

***

 

 

 

 

I miejsce – teksty poetyckie

Bartosz – uczeń klasy III gimnazjum

ZP w Grodzisku Wlkp.

 

 

„Będę”

 

Będę miał dwójkę dzieci.

Będę miał psa.

Będę silny i pracowity.

Będę wierzył w Boga.

Będę chudy.

Będę szczęśliwy.

Będę pił piwo.

Będę odprowadzał wnuki do przedszkola.

Będę po trzech operacjach.

Będę miał duży dom.

Będę bogaty.

 

Nie będę inteligentny

- świata nie można zrozumieć.

 

„Drzewo”

                        Drzewo

                        Podmuchem wiatru

                         Strącone liście

                        Otulone jesienią…

 

                                               „Niebo”

 

                                               Błękitne niebo

                                               Daje spokój.

                                               Tęsknota za wolnością,

                                               Szybowaniem jak ptak.

                                               Zabrakło mi nieba.

                                               A niebo jest we mnie.

 

                                                           „Okno”

 

                                               Widzę okno w tle krat.

                                               Przypominam sobie, co straciłem.

                                               Wiele błędów w moim  życiu

                                               – grożą wyrokiem, zakratowanym oknem.

                                   Codzienność mętna, stracony czas.

                                               Patrzę w dal oddzielony od świata.

                                               Otworzę okno  z widokiem na lepsze życie!

 

***

 

II miejsce – teksty poetyckie

Paweł – uczeń klasy VI szkoły podstawowej

ZP w Szubinie

 

ZAPOMNIANY

Stara lipa

Porasta teren komunalnego cmentarza

 

Cmentarz ten zapomniany

Od dawna już nie użytkowany

 

Spoczywa tam ciało moje

Przed wielu laty

Złożone w ciemnym grobie

 

I tylko pecha mam takiego

Iż imienia mego

Nigdy już nikt nie wspomni

 

Bo każdy o mnie szybko zapomni.

MARZENIE

Szary polbruk

szare twarze,

głowy całe pełne marzeń,

właściwie tylko jedno-

chcieć cię spotkać…

i nic więcej;

lecz nie można,

tak się nie da,

bo umarłaś i cię nie ma.

 

SENS

 

Życie

Tak jak cegła po cegle

Dążymy do celu czym prędzej

 

Bo szybko

Bo czas

Bo strach

 

Na to nie stać nas

Lecz ach

Do gwiazd

Przez dach

I trach

 

I znowu strach

I znowu czas

Tak życie popycha

A pycha ucicha

 

A sens zgubiony

Sens życia stracony

Tylko pustka zostanie

A życie bez sensu przed siebie biegnie dalej

MÓJ GORZKI  ŻAL

 

Za to jaki próżny byłem

Za to

Że ciebie zdradziłem

Że słów miłości nie dotrzymałem

Prosto w oczy bezczelnie kłamałem

 

Lecz

Uwierz choć temu

Że szczerze kochałem

Lech dłużej już tak nie umiałem

 

Teraz już wiem

Zrobiłem źle

Dziś ze łzami w oczach przepraszam cię

 

Obiecałaś że nigdy nie zapomnisz mnie.

Teraz już za późno

Żegnaj miła

Kocham cię

 






Wykorzystanie całej lub części treści artykułów i zdjęć bez zezwolenia zabronione
Copyright © 2013 Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w Laskowcu